🏮 No2 Gazı Nasıl Açığa Çıkar

Bağırsak gazı, büyük ölçüde yutulan hava­dan, daha az oranda da sindirimin yan ürünü olarak ortaya çıkan gazlardan oluşan ve sindirim kanalı içinde biriken uçucu maddedir. İnsanın sindirim kanalında normal olarak 150-500 cm 3 kadar gaz bulunur. Yemek sırasında yutularak mideye giren hava, geğirme yoluyla dışarı Azot Oksit) ve NO2 (Azot Dioksit) gazları açığa çıkar. Azot Oksit; doğrudan doku zehirlenmesine veya septik úok denilen sepsis (kan zehirlenmesi) ile tetiklenen dolaım sistemi çöküúüne neden olabilir. Azot dioksit ise çok zehirli bir gazdır, solunumu sonucunda baú ağrısı ve ba dönmesi gibi belirtileri ortaya çıkmaktadır. Bu sistemde gazın yoluna devam etmesini sağlayan 1.400'den fazla kompresör istasyonu, 400 yer altı depolama tesisi, gazı dağıtmak için 11.000 konum ve gazı almak içinse 5.000 konum var. Doğal gaz yaklaşık -162°C'ye soğutulursa sıvılaştırılabilir doğal gaza dönüştürülür hale gelir yani LNG'ye. HNO3değişik şartlarda farklı oksit verir. Ortam sıcak ve derişik ise NO2 oksidi, soğuk ve seyrektik ise NO oksidini meydana getirir. H2SO4 sadece sıcak ve derişik ortamda Cu, Hg ve Ag ile tepkime verir. Tepkime sonunda SO2 gazı meydana gelir. Örnek: 3. Metal – Baz Tepkimesi Azot Bakterilerin Kemosentezi. Azot, tüm canlıların ihtiyaç duyduğu ana elementler arasında yer alır. Toprakta azot genellikle NH3 (amonyak), NH4+(amonyum), NO2- (nitrit) ya da NO3- (nitrat Azot, fırtınalı havalarda yıldırımın etkisiyle yükseltgenir ve oluşan azot oksit (NO) ile azot dioksit (NO2) yağmur suyunda çözündükten sonra toprağa karışarak nitratları oluştururlar. Bütün bitkiler topraktaki amonyağı alarak, bunlardan gerekli azotlu bileşiklerin bir bölümü yaprak, tohum ve meyvelerin dökülmesiyle Anoksi, havadaki O2 miktarının azalması veya havayı ileten organlardaki daralmalar (anoksik anoksi), alveollerdeki anatomik ve fonksiyonel bozukluklar (stagnant anoksi), alyuvar ve/veya hemoglobin miktarındaki azalmalar ve sistemik kan dolaşımı yetersizliklerinden (anemik anoksi) veya oksijen kullanımının hücresel düzeyde engellenmesi durumlarında (histotoksik anoksi) ortaya çıkar. Sıcak eritilmiş MgCl2 bileşiğinin elektrolizi ile saf olarak izole edilir. Aynı zamanda açığa Cl2 gazı çıkar. Katot: Mg2+(s) + 2e- à Mg Anot: Cl-(s) à 1/2Cl2 (g) + e-Diğer bir elde ediliş yötemi ise dolomit minerali [MgCa(CO3)2] ısıtılarak kalsinit dolamite MgO.CaO dönüştürülür. Bu mineral ferrosilikon ile reaksiyona kolikbebek gazı bebeği hamur gibi yoğurarak çıkarılır :))bebeklerde gaz çıkartmakolik bebekgaz çıkarmabebekde gaz çıkarmabebeklerde gaz sancısı tedavisibebe 5NmO. Yeraltı Madenlerinde Zararlı Gazlar ve Etkileri, havanın tehlikeli gazlarla karışması metan, karbonmonoksit, hidrojen sülfür vb. grizu, kör nefes gibi gazların oluşmasına neden olur. İçindekiler1 Yeraltı Madenlerinde Zararlı Gazlar ve Etkileri2 Boğucu KarbondioksitC02 Karbondioksit miktarının insan sağlığına Karbondioksitin AzotW23 Zehirli KarbonmonoksitCO Karbonmonoksit miktarının insan üzerindeki süreye bağlı Kan CO düzeyine göre klinik Hidrojen sülfür H2S Hidrojen sülfür miktarının insan sağlığına Kükürt dioksittf2S Kükürt dioksit miktarının insan sağlığına Azot Nitrik oksit miktarının insan sağlığına etkisi4 Zararlı Gazlar ve Eşik Sınır Değerleri Maden havası, yer altındaki çalışma alanlarını dolduran, su buharı ve gazların karışımından oluşan neredeyse her zaman tozlu olan bir havadır. Yeraltındaki havanın olumsuz yönde değişimi, genelde oksijen miktarının azalması ve karbondioksit ve diğer gazların artması olarak görülür. Bu değişim, maden havasını kirleterek ortamda yanıcı, boğucu ve zehirli gazların birikmesine yol açar. Yanıcı gazlara, metan CH4, karbonmonoksit CO ve hidrojen H2örnek verilebilirken ; boğucu gazlara karbondioksit C02, nitrojen JV2 ve metan CH4 örnek verilebilir. Zehirli gazlar ise karbonmonoksit CO, azotunN tüm oksitleri, hidrojensülfür H2S, kükürtdioksit502 vb. gazlardan oluşmaktadır Maden havasının kirlenmesinin derecesi; Cevherin veya kömürün içerdiği gaz miktarına Cevherin veya kömürün oksijen ile birleşme eğilimine Çalışma alanının boyutlarına, Uygulanan maden yöntemine Çalışma alanına gelen havanın miktarına Makineleşme derecesine ve kullanılan makinelerin türüne bağlıdır. Madenden dışarı çıkan gaz yorgun, kullanılmış hava olarak adlandırılır. Maden havasında bulunan herhangi zehirli veya patlamaya hazır gaz “aktif gaz” olarak adlandırılır. Havanın tehlikeli gazlarla karışması metan, karbonmonoksit, hidrojen sülfür vb. grizu, kör nefes gibi gazların oluşmasına neden olur. Bunlar çalışan sağlığı ve işletmeler için son derece tehlikeli gazlardır. CH4 + Hava → Çabuk tutuşabilen metan bataklık gazı olarak da bilinir. Patlayıcı ve boğucu son derece tehlikeli grizu gazı oluşur. CO + Hava → Hafif ve son derece zehirli bir gaz olan karbonmonoksitin patlayıcı özelliği de vardır. Daha çok kömür madenlerinde görülür. H2S + Hava → Kükürtlü hidrojen veya hidrojen sülfür son derece zehirli bir gazdır. Çürümüş yumurtaya benzeyen sert bir kokusu vardır. Tehlikeli miktarlarda nadiren görülen hidrojen sülfürün patlayıcı özelliği de vardır CO + CH4 + C02 + H2 + N2 → Zehirli, boğucu ve patlayıcı ortam oluşturur. Grizu patlamasından sonra ortaya çıkan zehirli gazlar olarak bilinir C02+ N2 → kör nefes veya kör soluk olarak bilinir. Boğucu bir gazdır ve madende %100 emisyonu mümkündür Boğucu gazlar Boğulma direkt olarak havanın içindeki oksijen miktarı ile alakalıdır. Oksijen havanın ana bileşenlerinden bir tanesidir. Hayatın sürdürülebilirliği için gerekli olan oksijen normal sıcaklıkta kokusuz, renksiz ve tatsızdır. Olağan yanma içinde oksijene ihtiyaç eksikliği veya oksijen miktarındaki azalma nefes almada zorluklar yaratır. Oksijen eksikliği madenlerde, kömürün veya madenin oksitlenmesinden, kerestenin çürümesinden , diğer gazların ortama eklenmesinden, yangınlardan, patlamalardan ve patlatmalardan ve nefes almadan kaynaklanır. o2% Etki 21 Normal nefes alma 19 Neredeyse normal nefes almaLamba parlaklığının %30 u azalır 17 Nefes almada hızlanma ve zorlanma 15 Baş dönmesi, sersemleme, bulanık görme 9 Baygınlık veya bilinç kaybı 6 Nefes almada yavaşlama ve durma,ardından kalpte durma Çırpınma, kasılma ve kısa sürede ölüm Bu tablodan anlışalacağı gibi oksijen miktarı yer altı madenlerinde yollarda ve çalışma alanlarında %19’dan az olmamalıdır. Oksijeni ölçmek için emniyet lambası kullanılır. Lambanın aydınlık şiddeti havadaki oksijen miktarı ile orantılıdır. %17-%18 02 altında lamba söner. 02 miktarındaki her % azalma, ışık şiddettinin % azalmasına neden olur. KarbondioksitC02 Karbondioksit, renksiz ve kokusuz bir gazdır fakat asidimsi bir tadı vardır. Havadan ağırdır . Yanıcı bir gaz değildir. Yanma reaksiyonuna katkıda bulunmaz. Nefes alışverişinden ve karbon içeren herhangi bir maddeninahşap,kömür,petrol vb. yanmasından oluşur. Ahşabın çürümesi, patlamalar ve yangınlar karbondioksitin ana kaynaklarıdır. Karbondioksit miktarının insan sağlığına etkisi Karbondioksit % Atmosfer havası % İnsanlar Üzerindeki Etkisi 1 99 Hissedilir bir etkisi yoktur 3 97 Nefes almak hafiften daha zorlaşır 5-6 95-94 Sık ve zorlu soluk alma ve başağrısı 10 90 Şiddetli acı 15 85 Narkotik etki yüzünden kısmi bilinç kaybı 18 82 Boğulma ve ölüm 25 75 Kısa sürede ölüm Karbondioksitin Tespiti Karbondioksit emniyet lambasındaki parlaklığa göre tespit edilebilir. Donuk ve duman rengi ışık, ortamda en az %2 karbondioksit olduğunu gösterir. %1’i geçen yerlerde de insanlar çalıştırılmamalıdır. Karbondioksit tespitinde; güvenilir testlerden biri de havayı kireçli su içinden geçirmektir. Sıvı yoğunlaşarak süt – tebeşir tozu rengini alır. Diğer bir tespit yöntemi de kimyasal analizlerdir. Ülkemizde ve diğer ülkelerde oksijen ve karbondioksit için uygulanan standartlar asağıdaki tablodaki gibidir. Kabul edilebilir en düşük 02% En fazla izin verilebilen C02% Türkiye 0,5 Amerika 19,5 0,5 Rusya 20 0,5 AzotW2 Azot atmosferin yaklaşık %80’nini oluşturan gazdır. Renksiz, kokusuz, tatsızdır ve suda çözünmez. Patlayıcı ve zehirli bir gaz değildir. Yanma reaksiyonuna ve nefes alışverişine herhangi bir katkısı ya da zararı yoktur Havadaki azotun önemi onun oksijeni seyreltmesidir. Eğer atmosferde saf oksijen varsa , yangınlar kontrol edilemez olur. Bu yüzden azot ekleyerek oksijeni seyreltmek ve oksijen miktarını azaltmak boğulmaya neden olabilir. Ana kaynakları; organik maddelerin çürümesi , kaya veya kömür çatlaklarından yayılma ve patlatmalardır. Patlatmalarda 1 kg nitro-gliserin, 135 litre azot JV2 açığa çıkarır Zehirli Gazlar KarbonmonoksitCO Son derece zehirli bir gaz olan karbonmonoksit insan sağlığı açısından çok tehlikelidir. Havadan biraz daha hafiftir, özgül ağırlığı ’dir. Renksiz, kokusuz ve tatsız bir gazdır. Yanıcı bir gaz olan karbonmonoksit mavi alev çıkararak yanar fakat yanma reaksiyonunu başlatmaz ve nedeni hiçbir zaman yangını başlatacak veya patlamaya sebep olacak kadar yeterli konsantrasyonda olmamasıdır Kanda bulunan hemoglobin havadaki oksijeni akciğerlere oradan da vücuttaki diğer dokulara taşır. Eğer havada karbonmonoksit mevcutsa hemoglobin oksijen yerine karbonmonoksit ile birleşir çünkü karbonmonoksitin hemoglobine bağlanma yeteneği oksijenden 200-300 kat oksi-hemoglobin yerine karboksi-hemoglobin oluşur ve bu yüzden dokulara kan taşıyan oksijen sayısı azalır. Ciğerler çok çabuk etkilendiği için nefes alma daha hızlı ve derin olur, nabız yükselir ve sonuç olarak karbonmonoksit normalden daha çabuk vücuda ile zehirlenmiş bir kişinin rengi pembeleşir. Karbonmonoksitin 8 saatlik çalışma süresi içinde geçmemesi gereken esd % ppm dir Karbonmonoksit miktarının insan üzerindeki süreye bağlı etkisi Konsantrasyon% İzin verilebilir maruziyet süresi 0,01 Birkaç saat maruz kalınabilinir 0,04-0,06 Farkedilmeden 1 saat normal nefes alınabilir 0,06-0,07 1 saatten sonra farkedilebilir etki gösterir 0,07-0,12 1 saatten sonra rahatsız eden fakat tehlikeli olmayan etki gösterir 0,12-0,20 1 saat maruziyet tehlikelidir 0,20-0,40 1 saatten az maruziyet tehlikelidir ≥ 1 saatten az sürede ölüme yol açar Kan CO düzeyine göre klinik bulgular Kan CO düzeyi%* Klinik Bulgular %10-20 Bulantı, yorgunluk, taşipne, duygusal dengesizlik, konfüzyon, sakarlık %21-30 Başağrısı,efor dispnesi, angina, görme duyusunda değişiklikler, çevreye uyumda hafif yetersizlik, tehlikeye karşı tepki vermede zayıflık, hafif güç kaybı, duyularda zayıflama %31-40 Baş dönmesi,sersemlik, bulantı, kusma, görme bozuklukları, karar almada yetersizlik %41-50 Bayılma, bilinç değişiklikleri, unutkanlık, taşikardi, taşipne %51-60 Nöbetler, koma, belirgin asidoz, ölümle sonuçlanabilir %60 üzeri Ölüm Karbonmonoksit zehirlenmesinde, kişiye oksijen verilmeli ve mümkün olan en kısa sürede ciğerlere oksijen gitmesi sağlanmalıdır. Eğer oksijen vermek mümkün değilse kişinin temiz hava alması sağlanmalıdır. Eğer kişinin bilinci kapalıysa temiz hava veya oksijen verilene kadar suni tenefüs yapılmalıdır. Kişi sıcak tutulmalı ve uyarıcı verilmelidir ve kişi gözetim altında tutulmalıdır. Karbonmonoksit tespit teknikleri; laboratuarda kimyasal analizler, renk ölçüm detektörü, termal ve dijital detektörlerdir. Ayrıca karbonmonoksitin tespitinde diğer pratik yol; ketenkuşu, kanarya ya da fare gibi sıcakkanlı hayvanları kullanmaktır. Bu hayvanlar insanlardan daha çabuk etkilendikleri için tehlikeli atmosferden uzaklaşmak için erken uyarı verebilirler Hidrojen sülfür H2S Son derece zehirli olan hidrojen sülfür; renksiz bir gazdır. Koku duyusuna zarar verir. Çürümüş yumurtaya benzer bir kokusu vardır. Özgül ağırlığı ’ dur ve %4-% konsantrasyon arasında patlayıcı bir gazdır. Hidrojen sülfür gazı, kara barutun yanması sonucu, sülfürlü cevherlerin patlatılması sonucu ve su basmış yerlerin suyunu alma işlemi sırasında açığa çıkar. Hidrojen sülfür miktarının insan sağlığına etkisi Konsantrasyonppm Etki 50-150 Belirgin göz tahrişi, boğazda tahriş 150-400 Belirgin göz tahrişi ve solunumda zorlanma 400-900 Bilinçsizlik ve baygınlık 900-2000 veya ≥2000 Şiddetli zehirlenme , 1 dakikadan kısa sürede ölüm Kükürt dioksittf2S Kükürt dioksitin sert kükürtsü bir kokusu vardır. Çok zehirlidir fakat yanıcı bir gaz değildir. Özgül ağırlığı ’dır. Yanmış demir piriti ve kükürtlü cevherlerin patlatılması ana kaynaklarıdır. Gözü, burnu ve boğazı tahriş eder. Teneffüs edilen havadaki yoğun miktarda kükürt dioksit akciğerlere zarar veri Kükürt dioksit miktarının insan sağlığına etkisi Konsantrasyonppm Etki 20 Öksürme; gözde, burunda ve boğazda tahriş 150 Belki 1 dakika dayanılabilir 400 Nefes almak imkânsızdır Azot Oksitler Nitrik oksitNO, azot dioksitJV02, azot trioksitJV03, azot tetraoksitJV2 04 ve nitröz oksitJV20 azot oksitlerdir. Azot patlamalarında ve dizel motorların egzoz çıkışlarında görülürler. 30 dakikadan fazla % nitröz dumanı içeren havaya maruz kalmak tehlikelidir. 8 saatlik çalışma süresi içerisinde geçmemesi gereken konsantrasyonu 25 ppm’dir. Azot okstiler, patlatmalardan sonra barut tozu kokusu ile anlaşılabilir Nitrik oksit miktarının insan sağlığına etkisi Konsantrasyonppm* Etki 25 Uzun süre maruziyet için en fazla izin verilebilen konsantrasyondur 25-60 Kısa sürede boğaz tahrişi 60-100 Öksürük 100-200 Kısa süreli maruziyet için bile tehlikelidir ≥200 Kısa sürede ölüm *Bu konsantrasyon değerleri azot dioksitJV02 için 5 ile bölünmelidir Azot dioksit, havanın içinde bulunan nem ile birleşerek nitrat asidine dönüşür ve bu asidin de canlıların sağlığı üzerinde önemli etkileri bulunmaktadır. Azot oksit emisyonları atmosferde nitrik asit HNO3 oluştururlar ve bu gazlara, çok az miktarda teneffüs etmek ölüme sebep olabilir. Azot dioksitNO2 için eşik sınır değeri esd 5 ppm’dir. Zararlı Gazlar ve Eşik Sınır Değerleri Aşağıdaki tablo yeraltında bulunan zehirli gazlar ve bu gazların eşik değeri ve patlama limitlerini göstermektedir. Gazlar Formül Eşik Sınır Değerleri esd ppm Patlama Limitleri % Karbon monoksit CO 50 12,5-74 Karbon dioksit CO2 5000 Yanıcı olmayan madde Nitrik oksit NO 25 – Azot dioksit NO2 5 – Metan CH4 – Hidrojen sülfür H2S 10 Kükürt dioksit SO2 5 Yanıcı olmayan madde Hidrojen H2 – Sonuç olarak yeraltı çalışma ortamında çalışmalar sırasında veya acil durumlar sonrası ortaya çıkan bu gazlar çalışanlar ve işletmeler için riskler doğurabilmekte, kalıcı rahatsızlıklar oluşturabilmekte ve en kötüsü de çalışanların hayatını kaybetmesine neden olabilmektedir. Bu yüzden maden proje ve uygulamalarının madencilik bilim ve teknoljisine uygun olarak yapılmasının sağlanması hem güvenlik hem de işletme ekonomisinin sağlanması açısından nihai çözüm olacaktır. Yazının tüm hakları aittir. Telif hakları kanunu gereğince kopyalanamaz ve/veya farklı bir yerde kullanılamaz. Ancak alıntı yapıldığında link ve adres verilmek zorundadır. Kaynaklar Güyagüler, P. D. T.,Karakaş A.,Güngör A., 2005.Occupational health and safety in mining industry. Ankara NMES%C4%B0_k%C4% Gaz çıkarma; daha çok kalın bağırsakta biriken, nitrojen, oksijen, hidrojen, karbondioksit ve metandan meydana gelen kokusuz ya da hidrojen sülfür içererek kötü koku oluşturan bir yapıdır. Kalın bağırsak besinlerdeki karbonhidratları ve bakterileri parçalarken ortaya çıkan gaz, sürekli olduğu zaman sıkıntı veren bir durumdur. Genel olarak günlük hayatta 10-15 dakika yellenmek normal kabul edilmektedir. Eğer ki 20'den fazla olursa bu anormal bir durum olarak kabul edilmektedir. Fakat vücutta gaz sıkışmaları meydana gelirse yellenme daha az olacaktır. Bu durum da oldukça rahatsız edici olmaktadır. Sindirim sisteminin normal ve gerekli bir parçası olan gaz çıkarma, gereğinden fazla olduğu zaman ya da gerektiği kadar olmadığı zaman birtakım problemler meydana getirmektedir. Sosyal yaşamda özellikle kişinin zor duruma sokabilmektedir. Özellikle bağırsaktan meydana gelen gaz kötü kokulu ya da kokusuz olabilir. Gaz çıkmadığı zaman ise karında ağrı gibi etkiler meydana getirir. Hatta şişkinlik de bu durumun nedenleri arasında görülebilmektedir. Bu nedenle aşırı gaz çıkarma durumuna neden olan etmenin bulunması ve iyileştirilmesi gerekmektedir. Aşırı Gaz Çıkarmanın Nedenleri Nelerdir? Vücutta biriken gaz dışarı atılmazsa ve birikirse ağrı meydana getirmektedir. Bu durumun ortaya çıkarmış olduğu ağrı ve şişkinlik, ishal ya da kabızlık gibi durumlar birleştiğinde daha da rahatsız edici olabilmektedir. Çok gaz çıkarmanın nedenlerine baktığımız zaman, aşırı yemek yeme, hızlı yemek yeme, sakız çiğnemek, yemek yerken ya da farklı şekilde hava yutmak, yüksek lif içeren yiyecekler, çok yağlı besinlerin yenmesi, gazlı içeceklerin normalden fazla tüketilmesi, düşük karbonhidrat ve şekersiz ürünlerin içerisinde bol miktarda yer alan sorbitol ve maltitol suni içerikli maddelerin tüketilmesi sayılabilir. Vücutta gaz yapan sebzeler de bulunmaktadır. Bunlardan bazıları; fasulye, mercimek, brüksel lahanası, brokoli, karnabahar, erik, kuru erik suyu, laktoz içeren süt ve peynir gibi gıdalar ve sarımsak, soğan gibi gıdalar vücutta gaz yapabilir. Bu tarz yiyecekler çok gaz çıkarma gibi durumlara neden olabilmektedir. Kolit olarak nitelendirilen, hassas bağırsak sendromu, kronik kolon hastalıkları, bazı antibiyotikler, romatizma ilaçları ve vitaminler de gaz problemi meydana getirebilmektedir. Bağırsaklardan bakteri ya da virüs olması da gaz problemlerine yol açabilmektedir. Hatta kolonda meydana gelen tümörler de bu sorunun bir parçası olarak nitelendirilebilir. Çok Gaz Çıkarma Nasıl Geçer? Bazı bitkisel yöntemler sürekli gaz çıkarma probleminin ortadan kalkmasına yardımcı olabilmektedir. Nane çayı, papatya çayı, sinameki otu çayı gaz çıkarmayı kolaylaştıran bitkisel çaylardır. Yemeklerden önce veya günde 3 defa elma sirkesi içmek gaz çıkarmayı kolaylaştıracaktır. Kanepe veya yatağa uzanıp cenin pozisyonu almak ve yaklaşık olarak 15 dakika bu şekilde uzanmak rahatlamaya yardımcı olmaktadır. Sürekli olarak gaz problemi yaşıyorsanız fiziksel aktiviteleri arttırmanız ve daha hareketli bir yaşam seçmeniz gerekmektedir. Son olarak karanfil yağı da sindirim sisteminin daha dengeli çalışmasını sağlamaktadır. Bir bardak suya birkaç damla katıp içmeniz yeterlidir. İstemsiz Gaz Çıkarmayı Önlemek ve Engellemek İçin Ne Yapmalı? Yemeğinizi oturarak yemeye ve yavaş yemeye dikkat ediniz. Yemek yerken ya da konuşurken ağzınızdan çok hava almamaya özen gösteriniz. Sakız çiğnemeyi azaltınız. Yemek yedikten sonra egzersiz veya yürüyüş yapmayı unutmayınız. İçecekleri pipetle içmeyiniz. Gaza neden olan yiyecekleri yemeyiniz. Ya da az tüketiniz. Ayrıca sigara içmekten kaçınınız. Çok gaz çıkarma gibi problemleri basit birtakım yöntemleri uygulayarak engelleyebilirsiniz. Atık Gazın Temizlenmesi Benzinli motorlar için en efektif atık gaz temizleme önlemi, üç yollu katalizördür. İsmi böyledir, çünkü üç zararlı maddeyi süzer. Hidrokarbonların HC, karbon monoksit CO2 ve Azot N2 ve Suya H2O dönüştürüldüğü aktif tabakaya sahip seramik ve metal taşıyıcı malzemeden oluşur. Bunun için gerekli olan hava-yakıt-karışımı egzoz çıkış borusunda bulunan lambda sondası tarafından etkilenmektedir. Ayarlı katalizör zararlı atık gazları yüzde 90 oranında CO2, N2 ve suya H2O çevirmektedir. Zehirli Egzoz Emisyon Gazları Hidrokarbonlar kimyasal işareti HC organik bileşiklerdir. Karbon ve Hidrojenden oluşmaktadır. Hidrokarbonlar örnek olarak bütün gaz sıvı haldeki yakıtlardır. Karbon monoksit CO karbon ve karbon karışımlarının tam olarak yanmamasıyla açığa çıkarlar. Renksiz ve kokusuz bir gazdır ve solunduğunda zehirli etkisi bulunur , çünkü kan hücrelerinin kırmızı pigmentleriyle bileşime girerler. Bunlar da bünyelerine daha az oksijen alabilirler. Azot oksit NOx azot monoksit NO ve azot dioksitin NO2 üst kavramıdır. Azot N renksiz ve kokusuz, yanmayan bir gazdır ve normalde diğer maddelerle bileşime girmez. Ancak çok yüksek ısılarda oksijenle bileşime girerek, yine kokusuz bir gaz olan azot monoksit NO oluşturur ve bu da tekrar oksijenle birleşerek kötü kokulu azot dioksiti NO2 oluşturur. Bu zehirli gaz insanın solunum yollarını tahriş etmektedir. Lambda sondası, gaz geçirmeyen seramik gövdeden oluşur ve egzoz borusunda, katalizörden önce yer alır. Artık oksijen oranına göre atık gaz bileşimini ölçer ve püskürtme tertibatı üzerinden karışım oranını Lambda=1’in anlamı 15 parça hava, bir parça yakıt ayarlar. Dizel ve fakir karışımlı benzinli motorların atık gazları, yüksek havayla çalıştıklarından, üç yollu katalizörde işlenemezler. Burada HC ve CO’nun CO2’ye çevrilmesi için oksidasyon katalizörü kullanılır. Ancak azot oksitlerin yok edilmesi için uygun değildir. Aktif tabaka Platin ve Rodyum asit madenlerinden oluşur. Dönüşümden sonra biriken karbondioksit zehirsizdir. Lambda Sondasının Yapısı Hava takviyesiyle çalışan fakir karışımlı ve dizel motorlarda atık gaz hazırlanması için bir oksidasyon katalizörü devreye sokulabilir. Atık gazın zehirden arındırılmasının başka bir türü de Volkswagen’in benzin püskürtmesinde FSI Fuel tratified Injection kullanılır. Ana parça ön katalizörlü karmaşık bir atık gaz sistemi ve Nox-Depolama kat’ı. Yüksek hava takviyesi gerektiren işletme kademelerinde optimal zehirli madde dönüşümü sağlamak için, Volkswagen ilk kez Lupo FSI’da bir NOx-Sensörüyle bağlantılı olarak çalışan NOx-Depolama Katalizörünü piyasaya sürecektir. Bkz Lambda Sensörü Nedir? Bu yaklaşık yüzde 15’lik yakıt tüketimini sağlamak için kükürt oranı düşük yakıt gerekmektedir. Bu yakıt artan bir şekilde yakıt istasyonlarında satışa sunulmaktadır. Müşteri yararına “Ayarlı-üçyollu katalizör” Benzinli motorlar için günümüzde en etkili atık gazları zehirden arındırma önemlidir. Zehirli üç ana madde NOx, CO ve HC. Not Dizel ve fakir karışımlı benzinli motorların atık gazları, yüksek havayla çalıştıklarından, üç yollu katalizörde işlenemezler. Burada HC ve CO’nun CO2’ye çevrilmesi için oksidasyon katalizörü kullanılır. Ancak azot oksitlerin yok edilmesi için uygun değildir. Aktif tabaka Platin ve Rodyum asit madenlerinden oluşur. Dönüşümden sonra biriken karbondioksit zehirsizdir. NOx depolama Katalizörü Nox-Depolama katalizöründe FSI-motorunun fakir karışımlı çalışması esnasında açığa çıkan azot oksitler bekletilmektedir. Konvansiyonel motor çalışma safhası sırasında bekletilen NOx zararsız azota dönüştürülür. NOx Depolama katalizörü, ayrıca HC- ve CO-nun etkili oksidasyonu için gerekli olan üç-yollu-özelliklerine tabaka yükleme ve homojen kullanımda da sahiptir. NOx depolama katının fonksiyon prensibi Youtube Sayfamıza Üye Olun SoruD H, gazı açığa çıkar. Y kabina Cu metali daldırmak E H,O oluşur. X kabina Mg metali daldırmak SO2 H₂ + 13. 10 1. 6 gram C,He D H, gazı açığa çıkar. Y kabina Cu metali daldırmak E H,O oluşur. X kabina Mg metali daldırmak SO2 H₂ + 13. 10 1. 6 gram C,He gazı 0,20 m 2. Normal koşullarda 2,24 litre C,Hgazí, 10 3. 1,806-1023 tane CH, gazı 0/30 Yukarıda verilen maddeler ile ilgili, I. Mol sayıları arasındaki ilişki 3 >1 > 2 şeklinde- dir. II. Karbon atomu sayıları arasındaki ilişki 1 > 2 = 3 şeklindedir. Ill. Hidrojen atomu sayılan arasındaki ilişki 1 =3>2 şek- lindedir. ifadelerinden hangileri doğrudur? C12 g/mol, H1 g/mol 2 6 A Yalniz ! B I ve II C I ve III D II ve III E I, II ve III 24 2,60 y 3 6 S 0 20 8 6,024 Bot xx800

no2 gazı nasıl açığa çıkar